Home Research/Trainings Research Projects โครงการที่ 8 ค่ายเยาวชน “แตกมัน(ส์)สันติ ริอ่านการเมือง ปี 2”

โครงการที่ 8 ค่ายเยาวชน “แตกมัน(ส์)สันติ ริอ่านการเมือง ปี 2”

Print PDF

โครงการ ค่ายเยาวชน “แตกมัน(ส์)สันติ ริอ่านการเมือง ปี 2”
สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล

1.หลักการและเหตุผล

ปัจจุบันความขัดแย้งที่นำไปสู่ความรุนแรงได้เกิดขึ้นทั่วทุกพื้นที่ประเทศไทยได้ส่งผลกระทบต่อความรู้สึกนึกคิดของเยาวชนในพื้นที่ประสบเหตุการณ์ความขัดแย้งและความรุนแรงเหล่านั้นทั้งทางตรงและทางอ้อม ปรากฏการณ์ความขัดแย้งและความรุนแรงที่เด็กและเยาวชนได้พบเห็นอยู่เป็นประจำในชีวิตประจำวัน อาจปลูกฝังให้เยาวชนที่ไม่เข้าใจปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นอย่างเป็นเหตุเป็นผลการเข้าใจระหว่างความจริงกับสิ่งที่เห็นได้ ซึ่งต้องอาศัยการชี้นำจากผู้ใหญ่รอบข้างซึ่งยังมีไม่เพียงพออีกเช่นกัน

การเปิดพื้นที่ให้เยาวชนได้มีโอกาสในการเรียนรู้เกี่ยวกับสันติวิธีจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่จะช่วยถ่วงดุลให้เยาวชนนั้นเห็นคุณแก่ตัวเอง ครอบครัว ชุมชน สังคมระดับประเทศและโลก เปิดโอกาสให้เยาวชนได้รู้จักหลักการ ทิศทาง แนวคิดที่จะอยู่ร่วมกับเพื่อนมนุษย์ด้วยหนทางแห่งความเป็นมิตร เข้าใจซึ่งกันและกัน เคารพในสิทธิทั้งต่อตัวเองและผู้อื่นอย่างเสมอภาค อันจะเป็นจุดสำคัญที่จะลดความรุนแรงที่เกิดขึ้นทั้งในปัจจุบันและอนาคต

ความขัดแย้งและความรุนแรงที่ดำเนินไปอย่างต่อเนื่องในสังคมไทยคำว่า “สันติวิธี” ได้ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลาย หลายกลุ่มต้องการให้ภาครัฐและฝ่ายการเมืองใช้สันติวิธีในการแก้ปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้น แต่ในขณะเดียวกัน คนไทยอีกจำนวนมากยังไม่เข้าใจคำจำกัดความของคำว่า “สันติวิธี” และยังไม่เข้าใจว่าสันติวิธีจะช่วยแก้ไขปัญหาความขัดแย้งได้อย่างไร เช่นนี้แล้ว การทำความเข้าใจในเรื่องของสันติวิธีจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ควรแก่การศึกษาและเผยแพร่ความรู้

จากสถานการณ์ความขัดแย้งทางความคิดของการเมืองไทยนับตั้งแต่มีการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย(พธม.)  การเลือกตั้ง หรือแนวทางการทำงานด้านประชาธิปไตย จนกระทั่งในปัจจุบันเป็นการชุมนุมของกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ(แดงทั้งแผ่นดิน) และได้นำไปสู่การสลายการชุมนุมครั้งยิ่งใหญ่ในวันที่ 19 พฤษภาคม 2553 จนถึงปัจจุบัน นำมาสู่การสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินของผู้คน และประเด็นสำคัญ คือ เยาวชน ย่อมหลีกเลี่ยงไม่ได้กับการได้รับผลกระทบทั้งจากการเป็นผู้มีส่วนร่วม หรือการรับฟังจากสื่อสารมวลชน หรือเยาวชนที่มีบ้านเรือนใกล้เคียง ล้วนส่งผลต่อเยาวชนทั้งสิ้น ทั้งการรับรู้ในความขัดแย้ง ความรุนแรงทางตรง การผลิตวาทกรรมซ้ำจากสื่อมวลชน สื่ออินเตอร์เน็ต เป็นต้น แม้ว่าเหตุการณ์การปะทะในเขตกรุงเทพมหานครจะยุติลงแล้วในเชิงกายภาพ แต่ผลกระทบที่ตามมาโดยเฉพาะกลุ่มเยาวชนที่ต้องใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางพื้นที่การชุมนุม จากสิ่งแวดล้อม และข่าวสารข้อมูลที่ได้รับ เยาวชนเป็นวัยแห่งการเรียนรู้และซึมซับความรู้สึกและประสบการณ์ได้ดีที่ต้องถือเป็นให้ความสำคัญเป็นลำดับแรก เพราะพื้นฐานในการเรียนรู้จากสิ่งแวดล้อมรอบตัวของเยาวชนเป็นสิ่งจำเป็น เพราะถ้ามีพื้นฐานที่ดี ย่อมนำไปสู่การอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข

ทั้งนี้  ค่ายเยาวชนแตกมัน(ส์)สันติ ริอ่านการเมือง รุ่นที่ 1 ได้ดำเนินการระหว่างวันที่ 12 – 27 มี.ค. 2554 ที่ผ่านมา  จากเนื้อหาเรียนรู้ของโครงการ ตลอด 15 วัน ณ อุทยานภูหินร่องกล้า จ.พิษณุโลก ที่ผ่านมา การดำเนินการสู่เป้าหมาย “การเมืองสันติวิธีโดยเยาวชนที่แตกต่างทางความคิด”  ผลที่ได้รับ ผลการดำเนินการค่ายฯ สามารถจัดประเภท เยาวชนผู้เข้าร่วมโครงการ ได้  3 จำพวกหลัก คือ

1.    เยาวชนที่มีอุดมการณ์และสนใจทางการเมืองเดิม (ก่อนมาค่ายฯ) จำนวน 6 คน
2.    เยาวชนพร้อมเรียนรู้และสนใจทางการเมือง (ก่อนและระหว่างค่ายฯ) จำนวน 12 คน
3.    เยาวชนเริ่มเรียนรู้และสนใจทางการเมือง (ระหว่างค่ายฯ) จำนวน 4 คน

อย่างไรก็ตามคุณค่าและประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการค่ายเยาวชนแตกมัน(ส์)สันติ ริอ่านการเมืองที่พยายามจุดประกายสำหรับการให้พื้นที่สำหรับเยาวชนที่มีความแตกต่างทางความคิด ได้มาแลกเปลี่ยน เรียนรู้กันและกัน ก็เพียงเพื่อเยาวชนหรือผู้เกี่ยวข้องพร้อมไปขยายผลต่อในชุมชนของตนเองต่อไปภายใต้ “การเมืองสันติวิธี”

ค่ายเยาวชน “แตกมัน (ส์)สันติ ริอ่านการเมือง”รุ่นที่ 2  จึงเป็นพื้นที่หนึ่งที่ให้เยาวชนได้มีโอกาสที่จะได้เรียนรู้ พัฒนาด้านสันติภายในตัวเองให้เข้มแข็งให้เกิดการรู้จักและเข้าใจตนเองในระดับปัจเจกบุคคลและระดับสังคม ได้เรียนรู้วิเคราะห์ธรรมชาติของการเมืองและความขัดแย้งที่ลดทอนความยุติธรรมทางสังคม รวมทั้งได้เรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับเพื่อนมนุษย์ที่แตกต่างหลากหลายด้วยความเป็นมิตร เข้าใจ และเคารพสิทธิทั้งต่อตัวเองและผู้อื่นอย่างเสมอภาค ตลอดจนได้ฝึกทักษะการสร้างทางเลือกใหม่ๆ ในการแก้ไขปัญหาโดยสันติวิธี

2. วัตถุประสงค์โครงการ

• เพื่อเป็นการสนับสนุนให้นักเรียน นักศึกษาได้แสดงบทบาทในการเป็นกำลังสำคัญใน
การวิพากษ์วิจารณ์ แสดงความคิดเห็น การเผยแพร่ความรู้ และการพัฒนาเมือง
• เพื่อเปิดพื้นที่ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับเพื่อนมนุษย์ที่แตกต่างทางความคิด เข้าใจ และเคารพสิทธิทั้งต่อตัวเองและผู้อื่น
• เพื่อค้นหามิตรภาพและเพื่อเป็นการสร้างเครือข่ายทางวิชาการเพื่อการรณรงค์การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเยาวชน นักเรียน นักศึกษา ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญต่อการพัฒนาประเทศชาติในอนาคต
• เพื่อสร้างการเรียนรู้ ตระหนักรู้ ต่อวิกฤติการสถานการณ์การเมืองไทยอย่างถ่องแท้
• เพื่อให้นักศึกษาได้รู้จักการเสียสละและอุทิศตนทำประโยชน์เพื่อสังคม

3. ผู้รับผิดชอบโครงการ

สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา  มหาวิทยาลัยมหิดล

4. วันเวลาและสถานที่จัดโครงการ

กิจกรรมที่ 1 ประสานงานและสำรวจสถานที่เพื่อจัดกิจกรรม
วันที่ 19-20 ม.ค. 2556/วันที่ 1-2 ก.พ. 2556
สถานที่จัด : กรมก่อสร้างและพัฒนา ฐานทัพเรือสัตหีบ (ค่ายพระราม 6) จ.ชลบุรี (อยู่ระหว่างประสานงาน)/อุทยานแห่งชาติหาดวนกร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์/อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จ.เพชรบุรี

กิจกรรมที่ 2 ค่ายเยาวชนแตกมัน(ส์)สันติ ริอ่านการเมือง รุนที่ 2
วันที่ 15 เม.ย.2556 – 1 พ.ค. 2556
สถานที่จัด : แสมสารวิลล่า อ.สัตหีบ จ.ชลบุรี

5.กลุ่มเป้าหมายและผู้เข้าร่วมโครงการ

เยาวชนที่สนใจการเมือง จำนวน 30 คน

6. รูปแบบกิจกรรม

1. กิจกรรมรู้จักตัวเอง ตัวตนและคนร่วมทำความรู้จักอื่น
2. ธรรมชาติ(การเมือง/ความขัดแย้ง)และกรณีความขัดแย้งทางการเมือง
3. ปฏิบัติการและทักษะสันติวิธี เช่น กิจกรรมรณรงค์ทางการเมือง
4. ลงพื้นที่เพื่อศึกษาชุมชนในภาคสนาม
ชุดวิชาที่ 1 : กิจกรรมรู้จักตัวเอง ตัวตนและคนร่วมทำความรู้จักอื่น  จุดประสงค์ เพื่อให้เยาวชนได้เรียนรู้ทำความเข้าใจและสร้างความไว้วางใจในการอยู่ร่วมกัน  เกิดการยอมรับ และเคารพในความแตกต่างทางความคิด
ชุดวิชาที่ 2 : ธรรมชาติ(การเมือง/ความขัดแย้ง) และกรณีความขัดแย้งทางการเมือง
จุดประสงค์เพื่อให้เยาวชน ได้เรียนรู้และเข้าใจธรรมชาติทางการเมืองที่เป็นพื้นที่ความขัดแย้งที่มีกฏกติกา เข้าใจธรรมชาติความขัดแย้ง ความรุนแรง สันติวิธี รวมทั้งทำความเข้าใจกลไกกรณีความขัดแย้งทางการเมือง
ชุดวิชาที่ 3 : ปฏิบัติการและทักษะสันติวิธี
จุดประสงค์เพื่อให้เยาวชน ได้เรียนรู้และเข้าใจสันติวิธี และฝึกทักษะปฏิบัติการสันติวิธี
- ศึกษาชุมชนในภาคสนาม เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้เรียนรู้จริงเกี่ยวกับวิถีชีวิตและการเมืองชุมชน รวมถึงปัญหาชุมชนและวิธีการแก้ไขปัญหาโดยชุมชน
- ละครการเมือง เพื่อให้เยาวชนได้ประยุกต์การเรียนรู้มาสรรสร้างละครการเมืองร่วมกัน
- สรุปเนื้อหาการเรียนรู้ (Reflection) เพื่อให้เด็กและเยาวชนได้ทบทวนสิ่งที่ได้เรียนรู้ และประเมินผลโครงการ  เพื่อเป็นการทบทวนสิ่งที่ตัวเองได้เรียนรู้และสะท้อนย้อนมองตัวเองว่าได้เรียนรู้อะไรบ้าง / เกิดการเปลี่ยนแปลงอะไรบ้างในตัวเอง / คิดว่าสิ่งที่ได้เรียนรู้สามารถนำไปใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง โดยให้เตรียมนำเสนอสิ่งที่ได้เรียนรู้เป็นเป็นรายบุคคล ในรูปแบบ เรียงความ/ บทความ/ เรื่องสั้น/ บทกลอน/ ภาพวาด/ บทเพลง/ ละคร/...เป็นต้น
- การขยายผล และการติดตามประเมินผล/ ปิดวงพูดคุย เปิดใจรับฟัง

7. แผนการดำเนินงาน

กิจกรรม ก.ย. – ก.ค. 2556
4ม.ค. 11ม.ค. 20 ม.ค./8-9 ก.พ. 10ก.พ. 25ก.พ. มี.ค.
1 -14เม.ย 15-30เม.ย. 1พ.ค. 15มิ.ย. 15ก.ค.
1. ประชุมปรึกษาหารือเรื่องรูปแบบกิจกรรม/เพื่อหาผู้เข้าร่วม
2. สำรวจ ศึกษา ประเด็นของการจัดกิจกรรม
3. ระดมความคิด เพื่อจัดหาบทเรียนสำหรับกิจกรรม
4. ระดมความคิด เพื่อจัดหาบทเรียนสำหรับกิจกรรม
(ครั้งที่ 2)
5.หาสถานที่จัดกิจกรรม
6. ประชาสัมพันธ์กิจกรรม และเปิดรับสมัครสมาชิกร่วมโครงการ
7. ดำเนินกิจกรรม
8. ถอดบทเรียน
9. สรุปการดำเนินงาน

8. ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการอยู่ร่วมกับคนที่แตกต่างทางความคิดของคนในสังคม
2. ได้เครือข่ายการทำงานร่วมกันในอนาคตเพิ่มขึ้น
3. ผู้เข้าร่วมโครงการเกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวความคิดเรื่องสันติวิธี ภายใต้ความ ขัดแย้งทางการเมือง  
4. นักเรียน นักศึกษาสามารถแสดงบทบาทในการเป็นกำลังสำคัญในการวิพากษ์วิจารณ์
5. แสดงความคิดเห็น การเผยแพร่ความรู้ และการพัฒนาเมืองนักศึกษาได้ฝึกฝนและเรียนรู้จาก การปฏิบัติงานจริงในการจัดกิจกรรม
6. เกิดเครือข่ายทางวิชาการเพื่อการรณรงค์การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนโดยเฉพาะ อย่างยิ่งเยาวชน นักเรียน นักศึกษา ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญต่อการพัฒนาประเทศชาติในอนาคต

9. การประเมินผลโครงการ

ประเมินผลโครงการด้วยการสังเกต การประชุมสรุป แบบสอบถาม และการติดตามผลระยะ ต่อเนื่อง

ดาวน์โหลดเอกสาร WORD

มี.ค.